« مجله پونز »

چیزی از ایروژل یا AeroGel شنیده اید؟ ایروژل یک جامد است که چگالی بسیار کمی دارد و از یک نوع ژل ساخته شده است که به جای بخش مایع ژل، از گاز استفاده شده است. نتیجه این کار یک جامد با چگالی بسیار پایین است که چند ویژگی بسیار منحصر به فرد دارد، که بارزترین آن استفاده از ایروژل به عنوان عایق است. ایروژل را به خاطر ماهیت نیمه شفاف و شکلی که نور در آن پخش می شود، با نام های “دود منجمد”، “دود جامد” و یا “دود آبی” هم می شناسند.

یکی از مصارف ایروژل در تحقیقات هوا فضایی است. فرض کنید شما می خواهید تحقیقاتی روی ذراتی که در خلا فضا با سرعتی بیش از ۶ کیلومتر در ثانیه (!) در حال حرکت هستند انجام دهید، بدون اینکه به این ذرات آسیبی وارد شود یا از بین بروند. چه کار میکنید؟! دانشمندان و محققان که با این مشکل روبرو بودند، ماده ای درست کردند که خواص شیشه را دارد، اما وزن آن در فقط کمی بیشتر از وزن هوا است. یکی از مناسب ترین عایق ها است، پر منفذ و تقریبا شفاف است. این خاصیت ها در آخرین ماموریت فضایی ناسا به نام Stardust بسیار کاربرد داشت و از ژانویه امسال که این فضاپیما به زمین برگشته است، دانشمندان در حال باز کردن لایه های ایروژل هایی است که ذرات و غبار بین ستاره ای که دنبال آن بودند را در خود جای داده اند.

در دست نگاه داشتن ایروژل در دست تجربه عجیبی است! چون آنقدر سبک و بی وزن است که انگار یک تکه دود جامد را برداشته اید. کمی حس Styrofoam را دارد و وقتی با دست آن را می مالید، صدای جیر جیر می دهد. به قدری قوی است که اگر وزن به خوبی پخش شده باشد، می تواند چندین برابر وزن خود را تحمل کند (عکس بالا را ببینید). اما اگر آن را محکم فشار دهید، به تکه های بسیار کوچک تبدیل می شود!

عکس های زیر برای کاربرد های مختلف ایروژل ببینید.